Ertuğrul Akben Yazdı: "Devlet Memuruna Yapay Zeka Eğitimini Zorunlu Yapıyor, Peki Esnaf Ne Yapacak?"

Abone Ol

Değerli okuyucular,

Bu hafta Ankara'dan bir karar çıktı. Gazetelerde küçük bir haber olarak geçti ama Kahramanmaraş'taki dükkanı da, çarşıdaki küçük ofisi de doğrudan ilgilendiriyor.

Kamu personeline temel yapay zeka eğitimi zorunlu hale geliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın koordine ettiği 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında memurlar bu eğitimi e-öğrenme ile alacak. Eğitim, herkesin görevine göre kısa modüller halinde verilecek ve kurumların insan kaynakları sistemi üzerinden zorunlu tutulacak.

İşin dikkat çeken tarafı şu: sadece eğitimi bitirip bitirmediğine bakılmayacak, başarı düzeyi de takip edilecek. Başarılı olan memur seviyesine göre mikro sertifika alacak.

Eğitimin içeriği de belli oldu. Temel kavramlar, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, sahte içerik ve deepfake konusunda farkındalık, etik kullanım.

Bununla da bitmiyor. Her kurum yapay zeka dönüşümünden sorumlu bir üst düzey yönetici belirleyecek ve 12 hafta içinde üç yıllık yol haritasını hazırlayacak. İlk 12 ayda 10'dan fazla bakanlıkta en az 30 pilot proje, e-Devlet üzerinde en az 5 hizmet hedefleniyor.

Peki bu bizi neden ilgilendiriyor?

Basit. Devlet, masanın karşı tarafındaki adamı eğitiyor.

Ruhsat başvurunu değerlendiren, evrakını inceleyen, ihaleni açan kişi önümüzdeki yıl bu araçları kullanmayı öğrenmiş olacak. Sen öğrenmezsen aradaki makas açılır. Bu bir kıyamet senaryosu değil, sadece hız farkı. Karşındaki 40 sayfalık şartnameyi 10 dakikada okuyup özetliyorsa, sen aynı işi iki saatte yapıyorsan, fark her ay biraz daha büyür.

İyi haber de var. Memura verilecek eğitimin içeriği zaten herkese açık bilgi. Onun öğreneceğini sen de öğrenebilirsin. Üstelik bugün, sıfır lira ile.

Nereden başlanır?

Bir. Tek araç seç, bir hafta sadece onu kullan. Üç farklı uygulamayı aynı anda denemek kafa karıştırır. Bir tanesini seç, telefonuna kur, o hafta aklına takılan her şeyi ona sor.

İki. Gerçek bir işle başla. Deneme sorusu sorma. Bu haftaki gerçek işini ver: fiyat listeni düzenlet, müşteriye gidecek teklif yazısını yazdır, dilekçenin taslağını çıkart. İlk faydayı görmeden alışkanlık oturmuyor.

Üç. Müşteri bilgisini yapıştırma. Bu en can alıcı kural. Müşteri listesi, kimlik numarası, telefon, sözleşme, banka bilgisi. Bunları ücretsiz sohbet botlarına yazma. Devletin hazırladığı eğitimde kişisel veri korumasının ayrı bir başlık olması boşuna değil, aynı riski onlar da görüyor.

Dört. Sesli mesaja güvenme. Sahte içerik ve ses taklidi eğitimin ayrı bir konusu olmuş. Sebebi basit: tanıdığın birinin sesiyle gelen mesaj artık üretilebiliyor. Para ya da şifre isteyen bir ses mesajı geldiğinde, o kişiyi kendi bildiğin numaradan geri ara. Tek kural bu.

Beş. Yanındakine öğret. Tek kişinin kafasında kalan bilgi işletmede bilgi sayılmaz. Çırağına, muhasebecine, oğluna göster. İki kişi kullanmaya başladığı gün iş düzeni değişmeye başlar.

Son söz

Devlet memuruna sertifika verecek. Esnafa sertifika veren yok. Bu işi kimse zorunlu tutmadan, kendi kendimize yapacağız.

Yapay zekayı öğrenmek artık merak meselesi değil. Karşı masada oturanla aynı hızda kalma meselesi.

Şöyle bitirelim: bu hafta yaptığın işlerden birini yapay zekaya yaptırsan, hangisi olurdu? Cevabını biliyorsan aslında çoktan başlamışsın demektir.

Kaynaklar

Anadolu Ajansı, “Kamu personeline zorunlu yapay zeka eğitimi yolda”, Eylül 2026.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı.

Ertuğrul Akben

Yapay Zeka ve Sistem Stratejisti
ertugrulakben.com