banner86

banner85

Türk demokrasi tarihinin kara lekesi: 27 Mayıs

27 Mayıs 1960'ta Türkiye Cumhuriyeti darbeyle tanıştı. Türk demokrasi tarihinin kara lekelerinden biri olan ve milletin vicdanında derin yaralar açan darbenin üzerinden 61 yıl geçti.

GÜNDEM 27.05.2021, 09:40 27.05.2021, 17:52

27 Mayıs 1960'ta Türkiye Cumhuriyeti darbeyle tanıştı. Emir komuta zinciri dışında, 37 düşük rütbeli subaydan oluşan Milli Birlik Komitesi meşru iktidarı devirdi. Anayasa feshedildi, siyasi faaliyetler askıya alındı, vesayet odakları yaratıldı.

Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi. İlk darbenin yıllarca süren büyük ekonomik ve siyasi bedelleri oldu.

Demokrasiye ilk darbe, 27 Mayıs 1960 sabahı radyodan gelen bir anonsla duyuruldu. Darbenin, demokratik siyasi kültüre, ekonomiye, toplumsal kutuplaşmaya kadar çok boyutlu etkileri oldu.

Türk demokrasi tarihinin kara lekesi: 27 Mayıs

"Darbecilik Türkiye'de orduya yerleşen bir virüs haline geldi"

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin Duran, şunları kaydetti;

"Darbecilik Türkiye'de orduya yerleşen bir virüs haline geldi. Ondan sonra biz bununla çok halleştik. Vesayetçi zihinler bir türlü bu takıntıdan kurtulamadılar.

Menderes'in uygulamaları aslında 1924 Anayasasını ihlal etmiyor. İşin kritik yeri burası. 1961 Anayasasını yazanlar da Menderes'i idam edenler de ne yaptıklarını biliyorlardı. Geri dönme ihtimalinden dolayı onu idam ederek ondan kurtulmak istediler."

Demokrasinin ilk şehitleri

Tarihe kara bir leke olarak geçen Yassıada duruşmaları 15 Eylül 1961'de tamamlandı. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, hakkında verilen idam cezası yaşından dolayı müebbet hapse çevrildi. Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan ise demokrasinin ilk şehitleri oldu.

Bu ilk darbe, Türkiye'de vesayetçi bir düzen inşa etti. 

"Türkiye'nin NATO ile ilişkilerinin bizi getirdiği noktadır"

Gazeteci yazar Avni Özgürel de, "Mesela her ülkenin bir Anayasa Mahkemesi var dediler. Yassıada hakimlerini getirip onlarla kurdular. Darbeci subayların hepsi tabii senatör olarak geldi. Esas olarak Türkiye'nin NATO ile ilişkilerinin bizi getirdiği noktadır. Amerika'nın kendisine rakip gördüğü, hasım gibi gördüğü Demokrat Parti'yi tasfiye etti bir şekilde." diye konuştu.

Darbe bildirisinde Türkiye'nin uluslararası antlaşmalara bağlılığı teyit ediliyordu.
Amerikan yönetimi ve uluslararası kamuoyunda, demokrasiden yana net bir tavırsa duyulmuyordu.

Darbe sonrası kurulan vesayetçi düzen etkilerini yıllarca sürdürdü. Bunun etkileri de her alanda hissedildi. 

"IMF'ye muhtaç olmanın alt yapısında bu darbeler vardır"

Burhanettin Duran, ayrıca şunları kaydetti;

"Siyasetin parçalanmışlığı ne enflasyonla mücadele ne yeni kalkınma modeline geçme ne de uzun vadeli planlar yapabilmeyi mümkün kılmıştır. Yüksek enflasyonun, ekonomik krizlerin, IMF'ye muhtaç olmanın alt yapısında bu darbeler vardır."

Türkiye'nin 27 Mayıs zihniyetiyle hesaplaşması için uzun yıllar geçmesi gerekecekti. 

Tarihler 17 Eylül 1990'ı gösterdiğinde İstanbul'da bir anıt mezar inşa edilmiş ve demokrasi şehitleri Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu resmi bir törenle anıt mezara defnedilerek iadeyi itibar edilmişti.

1960 darbesine karşı atılan bu önemli adım, diğer darbe ve darbe girişimlerine karşı mücadelede emsal teşkil etti.  

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 02 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7