banner86

banner85

Vakanüvis: Troller, tarihte de can sıkıcıydı

Vakanüvis, özellikle sosyal medyada kasıtlı olarak çatışma, düşmanlık ve tartışmaları körüklemeleri ile etkilerini hissettirenler için neden troll denildiğini kaleme aldı.

GÜNDEM 19.06.2022, 13:03
Vakanüvis: Troller, tarihte de can sıkıcıydı

Troller, tarihte de can sıkıcıydı

Vakanüvis

İnternet ortamında, özellikle de sosyal medyada “troll” vakaları giderek artıyor.

Trollerin, toplumsal barışı dijital düzlemde dinamitleyen, oradan gerçek hayata da bulaşan çirkinlikleri, milyonlarca makûl sosyal medya kullanıcısını bunaltıyor.

Peki; çevrimiçi bir sosyal toplulukta kasıtlı olarak çatışma, düşmanlık veya tartışmalar başlatmaya çalışan kişiler için neden trol denilmiş? Bakalım…

İskandinav mitolojisinden geliyor

Dünya tarihinde “trollük” sayılabilecek epeyce örnek olay varsa da bugünkü kullanılan anlamıyla trolün kökeni İskandinav folklorik tarihine kadar gidiyor. Çirkin cüce veya dev anlamına gelen trol, İskandinav ve Nordik (Kuzeyli) mitolojilerinde yer alıyor.

Kelimenin, anlatılar ve çocuk masallarında geçiş şekli, tam da bugünlerdeki anlamını karşılıyor gibi. İnsanlar, bilhassa gezginler için hayatı zorlaştıran, anti sosyal, kavgacı ve aslında çok da akıllı olmayan varlıklara trol denilmekteydi.

Trol, İngilizceye de yine kandırma, tuzağa düşürme, av anlamlarının karışımı olarak geçmiş, denizcilikte balıkları etik olmayan yöntemlerle avlama için kullanılmıştı.

İskandinav mitolojisinde troller, olabilecek en kötü biçimlerde tasvir ediliyor, ahlaklarının aşağı seviyede olduğu anlatılıyordu. Binli yılların başlarından itibaren Hıristiyanlıkla tanışan İskandinav coğrafyasındaki insanlar, eski mitolojilerinden bildikleri bu kötü varlıkları yeni dinlerine uyarlamışlardı. Onlara göre troller, Hıristiyanlığın düşmanıydılar, kilise çanlarından hoşlanmazlardı, bir de yıldırımdan korkarlardı. Troller ayrıca, güneş ışığına maruz kaldıklarında taş kesilirlerdi.

Halk, gerçekten var olduklarını sanıyordu

Bugün İsveç, İsviçre, Norveç, Danimarka, Finlandiya’yı oluşturan bölgelerin Viking kökenli halklar, bu kötü varlıkların “Hıristiyanların kokusunu aldıklarına”, kiliselere, rahiplere saldırdıklarına ciddi ciddi inanmaktaydılar. Bu inanış, bölgenin coğrafî şartlarının yol açtığı etkilerle daha da güçleniyordu. Gerek buzullar gerekse de yer altı termal yapısı nedeniyle sık sık coğrafi değişimler yaşanan bölgede göl, krater ve kayalarda yaşanan farklılaşmalar, bazen yerleşim yerlerini de etkiliyordu.

Evler, kiliseler, manastırlar yıkılabiliyor ya da sular altında kalabiliyordu. İşte böylesi olaylar yaşandığında yöre halkı, olup bitenleri jeolojik olaylar olarak değil, trollerin marifeti olarak görüyordu. Sıkça heyelanın göründüğü bölgede, örneğin bir kilise heyelan sonucu kayaların altında kaldığında, yöre halkı bunun Hıristiyanlıktan nefret eden trollerin fırlattığı kayalarla olduğuna inanıyordu.

Sık ormanlarda yaşayan “Trol Aileleri”

Bu coğrafyadaki insanlar, daha önceleri putperest Viking dinlerine inanan kitleler oldukları için, eski inançlarından pek çok pagan anlayışı Hıristiyan olduklarında da korumuşlardı. Eski Viking dinlerinde ağaçlara, kayalara, krater ve göllere tanrısal özellikler atfediyordu. Yine bölgedeki sık ormanlarda birçok kötü varlığın yaşadığına da inanılıyordu. Bu inanış, Hıristiyanlıkta da devam etmişti. Bu tür batıl itikatlara göre ormanlarda “Trol Aileleri” yaşamaktaydı. Bunlar, Hıristiyanlığın önemli günlerinde, özellikle de Noel öncesinde evlere izinsiz girer, etrafı rahatsız eder, sapkın partiler düzenlerlerdi. Troller, insanlarla alay eder, kendilerini çok beğenir, dar görüşlü bir bakışla kendi fikirlerini zorla etrafa kabul ettirmeye de çalışırlardı. Dovregubben, Nisse, Nokken ve Huldra trolleri en tanınanlarıydı. Norveç halkları uzun asırlar boyunca, özellikle Huldra’nın güneydoğu Norveç’in dağ ve ormanlarında göründüğüne inanmıştı. Nokken’in ise insanları suya çekip boğduğu düşünüldüğünden, İskandinavlar bu yörelerdeki su kaynaklarından uzak dururlardı.

“İnsan, özellikle de çocuk yiyorlardı”

Yine o dönemlerde, ormanda kaybolan insanların trollerin “atıştırmalığı” olacağına da inanılıyordu. Buna göre, troller yolunu şaşıran insanları, özellikle de çocukları yerler, hatta zaman zaman taş, kaya yedikleri de görülürdü. Bir efsaneye göre, yaramaz çocuklar ve keçiler trollerin en sevdikleri atıştırmalıklardı.

- Aaron Goldfarb, “İnternetten Önceki Günlerde Dünyanın En Büyük Trolleri”, mtv.com

- “Troller”, Kötüler Viki, villains.fandom.com

- Norveç Trolleri: Bilmeniz Gereken Her Şey”, adventures.com

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31