Maraş'ın işgaline karşı ilk kurşunu atan kahraman: Sütçü İmam

Maraş'ta düşmana karşı ilk kurşunu atarak, Milli Mücadele'nin timsali olan ve 25 Kasım 1922'de hayatını kaybeden Sütçü İmam, aradan geçen 97 yıla rağmen gönüllerde yaşıyor.

KAHRAMANMARAŞ 25.11.2019, 13:41
Maraş'ın işgaline karşı ilk kurşunu atan kahraman: Sütçü İmam

Maraş'ta Milli Mücadele'nin timsali olan Sütçü İmam, Fevzipaşa (Bektutiye) Mahallesi'nde 1872'de dünyaya geldi.

Babası "Kireçcioğulları"ndan Ömer Efendi, annesi "Tiyeklioğulları"ndan Emine Hanım olan Sütçü İmam, Uzunoluk Camisi'nde gönüllü olarak imamlık yaptı. Geçimini de caminin altındaki küçük dükkanında süt satarak temin ettiği için İmam olan asıl adı, "Sütçü İmam" olarak bilinir hale geldi.

Maraş'ın işgalinde, 31 Ekim 1919'da düşmana ilk kurşunu atan Sütçü İmam, düşmanın kovulmasından sonra harpteki fedakarlıklarına mükafat olarak belediyede odacılık görevine alındı, Maraş Kalesi'ndeki topun idaresi de kendisine bırakıldı.

Abdülmecit halife olunca 101 pare top atmak için kaleye çıkan ve barutun ateş alması sonucu vücudunda yanıklar oluşan Sütçü İmam, kaldırıldığı Alman Eğitim Hastanesinde 25 Kasım 1922'de hayatını kaybetti. Üç kız, bir erkek çocuğu olan Sütçü İmam, Çınarlı Camisi Mezarlığı'na defnedildi.

Adı yaşatılıyor

Sütçü İmam adına, ilk kurşunun atıldığı Uzunoluk Meydanı'nda 1936'da belediye başkanlığı yapan Hasan Sükuti Tükel tarafından bir anıt ve çeşme, 1977'de de Kıbrıs Meydanı'na Kurtuluş Anıtı yaptırıldı. 1980'den sonra Sıkıyönetim Komutanlığınca Sütçü İmam'ın Çınarlı Camisi avlusundaki mezarı türbe haline getirildi.

Kahramanın adı, kentte Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ile mahalle, cadde ve sokak isimlerinin yanında, okullar ile çocuklarda yaşatılıyor. Başta akademik çalışmalar olmak üzere, Sütçü İmam adına yazılmış yüzlerce kitap ve dergi bulunuyor.

Sütçü İmam Olayı

Kaynaklara göre, Maraş'ın işgal girişimi 22 Şubat 1919'da İngiliz işgal kuvvetlerinin Albay Max Andriyo komutasında şehre girişiyle başladı. Maraş, 8 ay süren İngiliz işgalinden sonra, 29 Ekim 1919'da Fransızlar tarafından işgal edildi.

Fransız askerlerinin kente gelişi, yerli Ermeniler tarafından büyük bir coşkuyla karşılandı. Fransızlar, yerli Ermenileri de yanlarına alarak, gösteriler ve taşkınlıklar yapmaya başladı.

İşgal kuvvetlerinin kente girişinden 2 gün sonra, 31 Ekim 1919'da tarihi Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan Türk kadınlarına, Fransız devriyeleri ve Ermeniler, "Burası artık Türklerin değil, Fransız memleketinde bizim dediğimiz olacak. Açın yüzlerinizi" diyerek saldırdı.

Kadınlardan biri olayın etkisiyle bayılınca diğer kadınlar da feryat etti. Hamamın yakınındaki Kel Hacı'nın kahvesinde bulunan Maraşlılar, olay yerine gelerek Ermenileri uyardı fakat askerler sarkıntılığa devam etti.

Bunun üzerine Çakmakçı Said ve Gaffar Kabuloğlu Osman, kadınları işgalcilerin elinden almak isterken dipçik ve kurşunla ağır yaralandı. Bu sırada yan tarafta küçük bir dükkanda süt satan Sütçü İmam, tabancasını alarak olay yerine geldi. Silahını, kadınlara sataşan ve Çakmakçı Said'i yaralayan Ermeni askerin üzerine doğrultarak ateşledi. Kurşun isabet eden Ermeni yere düştü, diğerleri ise kaçtı. Maraş'ta düşmana sıkılan bu ilk kurşun ile Türk milleti, işgalcilere ve Ermenilere, yaptıklarının yanlarına kalmayacağını gösterdi.

Bu olayda aldığı yara ile daha sonra Çakmakçı Said şehit oldu, yaralanan Ermeni ise öldü. Ölen Ermeni için 1 Kasım 1919 tarihinde kalabalık bir cenaze töreni düzenlendi. Fransızlar da misilleme hareketlerine girişerek, Sütçü İmam'ın dayısının oğlu Tiyeklioğlu Kadir'in ellerini ve ayaklarını arkasından bağlayıp şehit etti.

"Bir örnek teşkil etmektedir"

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Cengiz Şavkılı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Sütçü İmam'ın mücadelesiyle Anadolu'daki bir ilki taşıdığını söyledi.

İlk kurşunun işgalcilere karşı mazlum milletlerin nasıl duracağına dair bir ders niteliği taşıdığına dikkati çeken Şavkılı, "Türkün haysiyeti, onuru ve şerefi 31 Ekim 1919'da Sütçü İmam'ın attığı bu ilk kurşunla kurtulmuştur." dedi.

Sütçü İmam Olayı'nın Antep, Urfa ve diğer bölgelerdeki mücadelenin adeta bir kıvılcımı olduğunu vurgulayan Şavkılı, şöyle devam etti:

"Sütçü İmam Olayı, Maraş'ta kadınıyla erkeğiyle ve çocuğuyla herkesin düşmana karşı durması bakımından bir örnek teşkil etmektedir. Maraş halkı Sütçü İmam'ı da örnek olarak bundan sonraki tüm icraatlarda Ermeni ve Fransız işgalcilerine karşı koymayı kendilerine bir vatan vazifesi saymışlardır. Bu uğurda 22 günlük bir çarpışma vermişlerdir. Bu çatışma esnasında da Sütçü İmam'ın o ruhu bayraklaşmıştır."

Şavkılı, Sütçü İmam'ın ruhunun canlılığını yıllardır hep hissettirdiğini dile getirerek, "Sütçü İmam Olayı, emperyalist devletlerle iş birliği yapan insanların nasıl halktan tokat yiyeceğinin çok güzel bir örneği olmuştur." ifadesini kullandı.

Sütçü İmam'ın çok önemli bir sürecin başlangıcını yaptığını ifade eden Şavkılı, şunları kaydetti:

"Güçlü donanması, topu ve tüfeği olan işgalcilere nasıl karşı konulacağını Sütçü İmam Olayı en güzel şekilde ortaya koymuştur. Eğer Sütçü İmam Olayı olmayıp, Maraş Milli Mücadelesi başarıya ulaşmasaydı 23 Nisan 1920'de açılan Meclis de olamazdı. Çünkü Maraş ve civarı işgal edildiğinde burayla sınırlı kalınmayacaktı, Sivas'a ve Ankara'ya kadar bunlar ilerleyecekti. Dolayısıyla Meclis'in faaliyetlerini sürdürebilmesi aslında Maraş ile başlayan, Antep ve Urfa ile devam eden bu karşı koymanın sonucunda olmuş, milletvekilleri Ankara'da rahat çalışabilmişlerdir."

Yorumlar (0)
23°
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 03:35
Güneş 05:14
Öğle 12:34
İkindi 16:24
Akşam 19:44
Yatsı 21:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30