banner86

banner85

Yönetmen ve senarist Göreç: 27 Mayıs'tan sonra sansür ve baskı vardı

Yönetmen ve senarist Göreç, "27 Mayıs Harekatı'nın ardından bir sansür ve baskı vardı. O baskıdan kurtulur kurtulmaz yeni bir akım başladı. 'Toplumsal gerçekçi filmler' akımı." dedi.

KÜLTÜR-SANAT 07.10.2018, 09:29
Yönetmen ve senarist Göreç: 27 Mayıs'tan sonra sansür ve baskı vardı

Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Merkezi ile Türk Sineması Araştırmaları (TSA) tarafından Zeyrek Salonu'nda düzenlenen söyleşiye katılan Yönetmen ve senarist Ertem Göreç, bir film hakkında konuşabilmek için öncelikle filmin hangi ortamda yaratıldığının, hangi süreçte yeşerdiğinin ve hangi akımın içinde olduğunun bilinmesi gerektiğini söyledi.

"Seyircisiz film yapılamaz"

Göreç, seyircisiz film yapılamayacağının altını çizerek, "72 arkadaşımızın daha sonra yazılan kitapta da belirttiği gibi, 27 Mayıs Harekatı'nın ardından bir sansür ve baskı vardı. O baskıdan kurtulur kurtulmaz yeni bir akım başladı. 'Toplumsal gerçekçi filmler' akımı. Beş yönetmenin 1960-1965 arasında çektiği 11 filmi var. Aslında son film 1967 diye geçiyor ama 2 sene sansürle uğraştı o film. 1967’de piyasaya çıktı. Onun için 1967 deniyor." diye konuştu.

Beş yönetmenin takım kaptanının Metin Erksan olduğunu dile getiren Göreç, şunları aktardı:

"Bu akımın ilk filmi 1960 yapımı 'Gecelerin Ötesi'. Erksan, 1962'de 'Yılanların Öcü' ve Türk sinemasında ilk defa uluslararası bir ödül kazanmış olan 'Susuz Yaz' filmini çekti. Ben 1960'ta 'Otobüs Yolcuları', 1964'te 'Karanlıkta Uyananlar' ve 1965'te 'Kızgın Delikanlı' filmlerini çektim. Sevgili Halit Refiğ'in ilk filmi, 'Şehirdeki Yabancı', sonrasında 'Şafak Bekçileri' ve 'Gurbet Kuşları' filmleri var. Duygu Sağıroğlu, 1965'te 'Bitmeyen Yol’u yaptı. Rahmetli Lütfi (Ömer Lütfi Akad) ağabeyimiz 'Hudutların Kanunu'nu çekti. Hepsi gibi bu film de çok enteresan. Yılmaz Güney’in yazdığı bir hikayeden Lütfi ağabey senaryo haline getirdi ve filmi çekti."

Ertem Göreç, bu akımın içinde Atıf Yılmaz, Memduh Ün ve Yılmaz Güney'in olmadığını ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hepsi, gerçekçi ve çok iyi filmler çekti ama bu filmler, toplumsal bir konuyu, hiç sulandırmadan, yalnız toplumun problemi olarak işleyen filmler değildi. İçinde ya avantür ya aşk ya da başka bir şey var. Dikkati dağıtıyor ve onun içinden geçiyor. Halbuki bu 11 film, toplumun problemlerini işliyor. Hiç fazla dağılmıyor. Ana hattı bu. Toplumsal gerçek dediğimizde bunu kast ediyoruz. Tabii ki öteki arkadaşlarımın da toplumla ilgili filmleri var ama tamamiyle bunun üzerine değillerdi."

"Yönetmen, senaryoya kendi yorumunu katar"

"Karanlıkta Uyananlar" isimli filmi ve toplumsal sınıf kavramına da değinen Göreç, şunları söyledi:

“Film, işçi-işveren ilişkilerini irdeliyor ama aslında bizim bu filmde yapmak istediğimiz şey, (yabancı güçler) 1960'lı yıllarda çok az bilinen bir şeydi. Hala da çok iyi bilinmiyor. Yabancı güçlerin gerçekten o yıllarda daha zayıf, fakir ülkeler üzerindeki ambargosu ve onu sömürmesini anlatmaya çalıştık filmde. Aslında film onu anlatıyor ama bunu filmde biraz sona aldık. Seyircinin anlayacağı şekilde anlatmaya çalıştık."

Yönetmen Göreç, "Karanlıkta Uyananlar" filminin senaryosunu Vedat Türkali'nin kaleme aldığını vurgulayarak, şu bilgileri verdi:

"Her yönetmenin kendi görüşü, bakışı ve farklı bir anlatım biçimi vardır. Aynı senaryoyu, aynı diyaloglarla, bir yönetmen komedi olarak çeker, diğeri dramatik bir film olarak çekebilir. Senaryo görsel bir malzeme değil. Bir plan. Senarist ya kendi fikrini ya da kendisine teklif edilen bir fikri kendi diliyle anlatıyor. Bunu aldığınızda kendi yorumunuzu getireceksiniz ve farklı bir film olacak. Senaristin düşündüğünün dışına çıkacak. Başka bir yönetmen çektiği zaman da o ikisinin de dışına çıkacak. Onun için de bunu ayırt etmemize imkan yok. Ama ben Vedat Türkali’nin yazdığı senaryoyu diyalogları da dahil, aynen çektim."

Filmi 33 yaşındayken çektiğini sözlerine ekleyen Göreç, bugün ise 87 yaşında olduğunu söyledi.

TSA Koordinatör Yardımcısı Barış Saydam'ın yönettiği söyleşi yaklaşık 3 saat sürdü.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 26 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11