Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) bünyesinde geliştirilen "CarBioSys Karar Destek Sistemi", kentlerdeki ağaçların biyokütle ve karbon depolama kapasitesini bilimsel verilerle ortaya koyuyor. Geliştirilen yazılım, kentsel yeşil alanların iklim değişikliğiyle mücadeleye sağladığı katkının belirlenmesine olanak tanıyor.
KSÜ Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Mahmut Tuğluer ve ekibinin imzasını taşıyan sistemde; laboratuvar ve arazi çalışmalarından elde edilen verilerle oluşturulan formül ve katsayılar kullanılıyor. Kullanıcılar ağacın türü, gövde çapı ve boyu gibi ölçüm bilgilerini sisteme girerek biyokütle miktarını ve depolanan tahmini karbon değerini öğrenebiliyor.

50 Binin Üzerindeki Ağacın Karbon Miktarı Hesaplandı
Yazılımın geliştirilme sürecinden önce arazi ve laboratuvar aşamalarının yürütüldüğünü aktaran Dr. Öğr. Üyesi Mahmut Tuğluer, ağaçların gövde çapı, boyu, yaprak ve dal örneklerine ait verilerin toplandığını belirtti. Elde edilen bulgularla hesaplama katsayılarının oluşturulduğunu ifade eden Tuğluer, şunları söyledi:
"Belirlediğimiz katsayıları sisteme aktararak herkesin kullanabileceği CarBioSys karbon depolama ve biyokütle hesaplama sistemini oluşturduk. Programa ağacın ölçüm ve tür bilgilerini girdiğimizde sistem bize ağacın tahmini biyokütle miktarını ve depoladığı karbon miktarını veriyor"

Parklar, yol ağaçlandırmaları ve farklı kentsel yeşil alanlarda bugüne kadar farklı türlerden 50 binin üzerinde ağacın karbon depolama miktarının hesaplandığını kaydeden Tuğluer; orman alanlarındaki toplu ağaçlara yönelik farklı yöntemlerin bulunduğunu, geliştirdikleri modelle ise kentlerdeki tekil ve dağınık ağaçların da değerlendirilebildiğini vurguladı. Tuğluer ayrıca Türkiye'ye özgü katsayılarla yaklaşık 200 yerel ağaç türünü sisteme entegre ederek ulusal bir yöntem oluşturmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Doğru Tür Ve Yer Seçimi İle COP31 Tanıtımı
Ağaçların karbon depolama kapasitesinin yalnızca türüne göre değerlendirilemeyeceğine dikkat çeken Tuğluer; yetişme ortamı, iklim koşulları, yaş, büyüklük, bakım ve sağlık durumunun da bu süreçte belirleyici olduğunu kaydetti. Aynı tür ağaçların farklı çevre koşullarında farklı miktarlarda karbon depolayabildiğini belirten Tuğluer, kent ağaçlandırmalarında doğru yerde doğru türün seçilmesi ve uygun bakım koşullarının sağlanması gerektiğini ifade etti.

Tuğluer, yol refüjlerinde alt dalları genişleyen ağaçların ilerleyen yıllarda trafik güvenliği ve görüş mesafesi nedeniyle budanmak zorunda kalınabildiğine işaret ederek, benzer sorunların yaşanmaması için ağaçlandırma çalışmalarının uzun vadeli planlanmasının önemini aktardı.
CarBioSys'i Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında uluslararası katılımcılara da tanıttıklarını ve farklı katılımcılarla iş birliğine yönelik ön protokoller imzaladıklarını bildiren Tuğluer, yazılımın ağaç bulunan her alanda kullanılabileceğini ve yerel yönetimlerin desteğiyle il ve ilçelerdeki kent ağaçlarının envanterinin çıkarılabileceğini sözlerine ekledi.




