Türkiye genelinde ve Kahramanmaraş yollarında son yıllarda çığ gibi büyüyen motosiklet kullanımı, beraberinde devrim niteliğinde yasal düzenlemeleri ve yeni trafik kurallarını getirdi. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin doğrudan talimatıyla hazırlanan "2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı" resmen yürürlüğe girdi. Kazaların en aza indirilmesi, trafikte denetimlerin etkinleştirilmesi ve güvenli bir sürüş kültürünün oturtulmasını amaçlayan tarihi plan, tam 25 paydaş kurumun ortak katılımıyla yürütülecek.
Verilere göre, 2019 yılında toplam araçların yüzde 14,1'ini oluşturan motosikletler, 2026 yılı itibarıyla Türkiye’deki 34,7 milyon taşıtın 7,3 milyonuna ulaşarak yüzde 21,3’lük devasa bir paya sahip oldu. Ancak bu artış, 1 Ocak - 8 Temmuz döneminde meydana gelen 138 bin 833 ölümlü/yaralanmalı kazanın tam 69 bin 131’inin motosikletlilerden oluşması gibi acı bir tabloyu da beraberinde getirdi. İşte bu ürkütücü tablonun ardından bakanlık, trafiğin akışını kökten değiştirecek 4 ana hedef ve 34 performans göstergesinden oluşan eylem planını devreye soktu.
Trafik Işıklarında "Motosiklet Rezerv Alanı" Kuruluyor
Eylem planının en çok dikkat çeken ve sürücülerin hayatını kurtaracak öncelikli maddesi, kavşaklarda görünürlüğü artırmak oldu. Özellikle yoğun şehir içi trafiğinde araçların arasında sıkışan veya sağa-sola dönüşlerde kör noktada kalarak can veren motosikletliler için "Motosiklet Rezerv Alanları" oluşturulması araştırılacak.
Kırmızı ışık yandığında, motosikletler diğer araçların en önünde kendilerine ayrılan özel alanda bekleyecek. Böylece yeşil ışık yandığı anda güvenli, düzenli ve diğer sürücüler tarafından fark edilerek kalkış yapmaları sağlanacak.
Şerit Paylaşımı Geliyor: Pilot İlde Test Edilecek!
Dünyanın pek çok metropolünde uygulanan ve Türkiye’de uzun süredir tartışılan "kontrollü şerit paylaşımı" da bu plan dahilinde resmiyet kazanıyor. Şehir içi trafikte duran veya çok düşük hızla ilerleyen otomobillerin arasından motosikletlerin kontrollü biçimde geçebilmesine imkan sağlayan bu sistemin Türkiye şartlarına uyumluluğu bilimsel olarak araştırılacak. Araştırma sonuçlarının ardından belirlenecek bir pilot ilde şerit paylaşımı test edilecek ve duruma göre ülke geneline yaygınlaştırılacak.
Güvenli Olmayan Modifikasyonlara Savaş Açıldı!
Motosiklet kültüründe sıkça görülen ve hem çevreye hem de sürüş güvenliğine büyük zarar veren mevzuata aykırı teknik değişiklikler artık en ağır şekilde cezalandırılacak. Eylem planı kapsamında, motosikletlerin motor gücünü yasal sınırların üzerine çıkaran, egzoz yapısını bozan veya güvenlik standartlarını tehlikeye atan güvensiz modifikasyonlara karşı sanayi ve trafik denetimleri en üst seviyeye çıkarılacak.
Ayrıca kazalarda hayat kurtaran ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) gibi teknolojilerin önemi hakkında kamuoyunda büyük farkındalık kampanyaları yürütülecek ve sürücüler bu donanımlara yönlendirilecek.
Resmi ve Sivil Ekiplerden Müşterek Av!
Trafikte kask takmayan, yansıtıcı (reflektif) yelek veya ekipman kullanmayan, tehlikeli şerit değiştiren ve kuralları hiçe sayan sürücüler için yollarda adeta kuş uçurtulmayacak. Elektronik Denetleme Sistemleri (EDS) ve drone teknolojilerinin sonuna kadar kullanılacağı denetimlerde, sadece trafik polisleri değil, resmi ve sivil diğer tüm emniyet birimleri de ortaklaşa görev alacak.
Okullarda "Güvenli Sürüş" Eğitimi Başlıyor
İçişleri Bakanlığı, güvenliği sadece cezalarla değil eğitimle de sağlamayı hedefliyor. Plan doğrultusunda ilk, ortaöğretim ve üniversitelerde gençlere yönelik geniş çaplı bilinçlendirme faaliyetleri yapılacak. Aktif motosiklet sürücülerine ise hedef gruplara özel (kuryeler, paket servis çalışanları vb.) profesyonel güvenli sürüş eğitim programları uygulanacak; hazırlanan kamu spotları ve afişlerle toplumsal farkındalık zirveye taşınacak.