Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, TBMM gündeminde olan yeni yasal düzenlemenin perde arkasını ve çocuk koruma mekanizmalarındaki radikal değişiklikleri açıkladı.
Aile Rızası Aranmayacak: Zorunlu Tedavi ve Yatış
Yeni düzenlemenin en çarpıcı maddelerinden biri, bağımlılık (madde, alkol, dijital bağımlılık vb.) ve ağır psikolojik riskler taşıyan 18 yaş altı çocukları kapsıyor.
-
Eğer bir çocuğun rehabilite edilmesi veya tedavi görmesi gerekiyorsa, ailenin izni veya rızası olup olmadığına bakılmaksızın devlet eliyle zorunlu yatış ve tedavi süreci başlatılacak.
-
Böylece ebeveynlerin ihmali nedeniyle tedavisi geciken ya da yarım kalan çocukların hayatı güvence altına alınacak.
Kahramanmaraş’taki Olay Yeni Yasaya Gerekçe Oldu
Çocukların korunmasında en büyük görevin ailelere düştüğünü ancak bazı durumlarda anne ve babaların bu sorumluluğu tamamen reddettiğini belirten Bakan Göktaş, kanun teklifinde yer alan zorunlu tedavi ve veliye ceza maddesini şu sözlerle gerekçelendirdi:
"Çocuğun tedavi edilmesi gerekiyorsa ailenin rızasını gözetmeden zorunlu tedavi altına alıyoruz. Ancak çocuğun durumunu görmezden gelen veya ilgili sorumluluğu almayan ailelerle karşılaşabiliyoruz. Örneğin Kahramanmaraş'taki olaydaki gibi... Aile, çocuğun sağlık durumuyla ilgili bir durumu görmezden geliyor. Bu nedenle bu yeni yasal düzenlemeyle beraber koordinasyonu güçlü bir şekilde uyguluyoruz. Bu tedbir kararını uygulamakta imtina eden özellikle veliye de 3 günden 10 güne kadar bir tazyik cezası öneriliyor. Tabii uymayan velilere de cezai sorumluluk yüklüyoruz."
İhmalkar Veliye Kaçış Yok: Tazyik ve Cezai Sorumluluk
Kahramanmaraş'taki saldırı olayında ailenin çocuğun sağlık durumunu tamamen görmezden geldiğini anımsatan Bakan Göktaş, yasal yükümlülüğünü yerine getirmeyen velilere yönelik yaptırımları açıkladı:
-
Mahkeme tarafından çocuk için verilen sağlık veya rehabilitasyon tedbirini uygulamayan,
-
Çocuğunu hastaneye yatırmaktan imtina eden,
-
Bakanlığın yönlendirdiği koruyucu ve önleyici mekanizmalara direnen velilere tazyik (zorlama) hapsi verilebilecek.
Bakan Göktaş, "Çocuğun sağlık durumunu veya tedavisini uygulamakta imtina eden, bu karara direnen veliye 3 günden 10 güne kadar tazyik (zorlama) cezası öneriliyor. Bu uyarılara ve karara uymayan veliler hakkında doğrudan cezai sorumluluk adımları atılacak." ifadelerini kullandı.
"Sosyal Risk Haritası" ile Kahramanmaraş’ta Sıkı Takip
Bakanlık, çocukların suça sürüklenmesini veya zarar görmesini önlemek adına aylar öncesinden dijital bir takip sistemini devreye soktu. "Sosyal Risk Haritası" adı verilen bu yapay zeka ve uzman destekli sistem sayesinde, suça sürüklenme eğilimi olan veya aile içi ihmale maruz kalan çocuklar çok önceden tespit edilmeye başlanacak. Yeni yönetmelikle birlikte bu takip sistemi çok daha güçlü bir yasal zemine kavuşacak.
Kurumlar Arası "Ortak Ekran" Dönemi
Yeni kurgulanan sistemin merkezinde tamamen "çocuğun iyilik hali" yer alacak. Bakan Göktaş, tüm kurumların entegre şekilde çalışacağı sistemi şu sözlerle anlattı:
"Bütün kurumların iletişiminin görülebileceği bir mekanizma oluşturduk. Bakanlık olarak yeni bir yönetmelik çıkaracağız. Bütün bu koruyucu ve önleyici tedbirlerden en başından itibaren haberdar olacağımız için çocuğu en başından itibaren adım adım takip edebileceğiz. Sadece kendisini değil, aileleri de izleme altına alacağız."
Amaç Cezalandırmak Değil, Kazanmak
Devletin elindeki koruma, rehberlik, danışmanlık ve tedbir mekanizmalarının sahanın ve ailelerin güncel ihtiyaçlarına göre tamamen modernize edildiğini belirten Bakan Göktaş, temel felsefeyi şu sözlerle özetledi:
"Bizim amacımız çocuğu daha da cezalandırmak değil. En temelinden olaya müdahale etmek, riski büyümeden ve tekrar etmeden ortadan kaldırmak. Bütün paydaşların sorumluluk almasını sağlayarak çocuğun üstün yararını gözetmek ve onu tekrar topluma kazandırmaktır."
