Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Orta Doğu’daki gerilimin küresel ekonomiyi etkileyebilecek boyutta olduğunu belirterek önemli değerlendirmelerde bulundu. AA Editör Masası’nda değerlendirmelerde bulunan Bayraktar Türkiye’nin enerji güvenliğine ilişkin de net mesajlar verdi.
“Orta Doğu’daki Savaş Küresel Etkileri Olan Bir Kriz”
Bayraktar, krizin büyüklüğüne dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Orta Doğu'da yaşananlarla birlikte yaşanan krizi iyi anlamak lazım. Yaşadığımız gerilim, savaş küresel etkileri olan çok büyük bir kriz. Dünya birçok krizden geçti. Pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı gibi olaylar yaşandı. Ama bu kriz bunlardan daha büyük ve uzun sürerse etkileri daha büyük olabilir. O potansiyeli içinde barındırıyor."
“Türkiye’nin Enerji Arz Güvenliğinde Bir Sıkıntı Yok”
Türkiye’nin enerji konusunda güvenli konumda olduğunu belirten Bayraktar şu açıklamayı yaptı:
"Umarım kısa sürede sona erer ve etkileri az olur. Yıl sonuna kadar sürmesi bütün küresel ekonomiyi etkileyecek boyuta dönebilir. İşin merkezinde enerji var. Dünya ekonomisini küresel ölçekte etkileyebilir. Enerji arz güvenliği anlamında bir sorun görünmüyor. Çeşitlendirme politikalarımız bizi güvenli limanda tutuyor."
“Bizim Hürmüz’e Bağımlılığımız En Düşük Seviyede”
Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmesinde Bayraktar şunları söyledi:
"Petrol satan ülkeler pandemide bir talep eksikliği yaşamıştı. Şimdiki sorun talep tarafında bir sorun yok ama arz sorunu var. Petrolün veya enerjinin güzergahta bir sıkıntı yaşanıyor. Hürmüz Boğazı nedeniyle. Yüzde 20'lik bir petrol akışı sekteye uğradı. Bizim bu bölgeye bağlılığımız en düşük seviyede. Toplam tedarikimizin yüzde 10'u bu bölgeden. Yani yönetilebilir seviyede."
“Devlet Finansal Tedbirlerini Aldı”
Enerji maliyetlerine karşı alınan önlemlerle ilgili Bayraktar şu ifadeleri kullandı:
"Ürün tedarik edemediğinizde tüketimi azaltmanız lazım. Bunun ciddi bir finansal etki var. Bu nedenle eşel mobil uygulamasını devreye aldık. ÖTV şu anda sıfır olarak uygulanıyor. Devlet finansal tedbirini aldı. Bu krizden sonra ne olacak sorusu aklıma geliyor. Yeni bir enerji mimarisi veya yeni bir sayfa açılacak."
“Hürmüz Nedeniyle Irak’ın 3,5 Milyon Varillik İhracatı Durmuş Durumda”
Bayraktar, bölgesel etkileri şu sözlerle açıkladı:
"Bizim için fırsatlar ne olabilir diye düşünüyoruz. Irak Petrol Boru hattı burada önemli. Kerkük petrolünü Kırıkkale'ye götürecek bir hat. Türkiye olarak 50 yıldır faal tuttuğumuz bir hat. Kapasitesi günlük 1,5 milyon varil.
Bir tahkim durumu var. Bu sorunu dostane çözmek gerekiyor. Herkesin kazanacağı bir yol bulmalıyız. Irak'ın 3,5 milyon varillik ihracatı var ve durmuş durumda. Hürmüz Boğazı nedeniyle.
1,5 milyon varillik ihracatı farkı bir rota ile gerçekleştirmek istiyoruz. Bunun Irak'a Türkiye'ye ve dünyaya faydası var. Bu kriz yeni projelerin hayata geçirilmesine olanak sağlayacağını düşünüyorum."
“Suriye’deki Petrol Sahalarının Türkiye’deki Boru Hatlarına Bağlanması Söz Konusu”
Enerji projelerine ilişkin Bayraktar şöyle konuştu:
"Katar'daki LNG için farklı bir hat düşünülebilir. Bunu gündeme getiriyoruz. Hazar geçişli bir Türkmen gazı boru hattını gündeme getirdik. Türkmenistan İran'a veriyordu, biz de İran'dan alıyorduk. Bu boru hattı ciddi bir şekilde masada olmalı. Suriye'deki petrol sahalarının Türkiye'deki boru hatlarına bağlanması söz konusu. Bunu dile getirdik muhataplarımıza. Bu tezlerimizi yıllardır söylüyoruz. Karar alma süreçlerine bu kriz olumlu etkileyecektir umarım."
“Elektrik ve Doğalgaza Zam Gelip Gelmeyeceğini Değerlendireceğiz”
Enerji fiyatlarına ilişkin Bayraktar şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'de son 5-6 yıldır bir destek programımız var. Fiyat düzenlemelerinde de küresel gelişmelere bakıyoruz. Bizim elimizde olan bir şey değil. Gaz ve petrol piyasalarına bakıyoruz. Petrolün varil fiyatındaki 1 dolarlık artışın Türkiye'ye maliyeti 400 milyon dolar. Bir anda 60 dolarlardan 100 dolarlara geldi.
Şu anda doğalgaz ve elektrikte 2026 için 305 milyar liralık bir destek hazırladık. Şu anda son gelişmelerle krizin yıl sonuna kadar sürmesi dahilinde bu rakam 925 milyar liraya çıkacak. Ek maliyet ortaya çıkacak. Bunun ne kadarı vatandaşa yansıtılacağı konuşuluyor. Biz desteklerimize devam edeceğiz. 620 milyarlık bir para bulmamız lazım. Bu veriler ışığında nisan ayında bir değerlendirme yapacağız."
“Herhangi Bir Ülkeye Bağımlılığımızı Ortadan Kaldırdık”
Son olarak enerji bağımsızlığına vurgu yapan Bayraktar şunları söyledi:
"Ortalama tüketimlerin yüzde 75'inden fazlasını tüketenleri destek gruplarından çıkarmayı düşünüyoruz. Bu abonelerimizin yüzde 15'ini etkileyecek bir durum. Nisan ayında buna başlayabiliriz. Kışı geçirmek istiyorduk. Nisanda tüketimler düşecek. Tüketim bazlı bir çalışma olacak. Tüketimi fazla ama gelir seviyesi düşük olanlar ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımıza başvuru yapabilirler. 2020 yılında hayata geçti ama biz bunun imzalarını 2016 yılında attık. Bizim Rusya'dan gaz aldığımız iki hat var. TürkAkım ilk olarak 2016 yılında gündeme geldi. Rusya'dan gazı Karadeniz'in altından doğrudan almaya başladık. Herhangi bir ülkeye bağımlılığımızı ortadan kaldırdık."