Son yıllarda açıklanan hava kalitesi raporları, Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesinin Türkiye’nin en kirli bölgeleri arasında üst sıralarda yer aldığını ortaya koydu. 2025 yılı verilerine göre Elbistan, hava kirliliğinde Türkiye genelinde ikinci sıraya kadar yükseldi.
Uzmanlar, bu durumun en önemli nedenlerinden biri olarak Afşin-Elbistan A ve B kömürlü termik santrallerini gösteriyor.
“ERKEN ÖLÜMLERE NEDEN OLUYOR”
Uluslararası raporlar ve araştırmalar, santrallerin yarattığı hava kirliliğinin sadece çevreyi değil insan sağlığını da doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor. Yapılan çalışmalara göre, Afşin-Elbistan bölgesindeki termik santrallerin yol açtığı kirlilik nedeniyle bugüne kadar en az 17 bin erken ölüm meydana geldiği ifade ediliyor.
Bu veriler, bölgedeki hava kirliliğinin boyutunu gözler önüne seriyor.
SAĞLIK VE ÇEVRE ÜZERİNDE AĞIR ETKİ
Kömürlü termik santrallerden yayılan partikül maddeler, kükürt dioksit ve ağır metaller; solunum yolu hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları ve kanser riskini artırıyor. Bölge halkı arasında astım ve kronik hastalıkların yaygın olduğuna dair saha verileri de bulunuyor.
Ayrıca santrallerden çıkan kül ve atıkların tarım arazilerine zarar verdiği, su kaynaklarını kirlettiği ve ekosistemi olumsuz etkilediği belirtiliyor.
GENİŞLEME TARTIŞMALARI SÜRÜYOR
Tüm bu çevresel ve sağlık risklerine rağmen santrallerin kapasite artırımı ve yeni ünite projeleri de tartışma konusu olmaya devam ediyor. Uzmanlar, bu tür yatırımların hava kirliliğini daha da artırabileceği konusunda uyarıyor.
TÜRKİYE GENELİNDE ALARM VEREN TABLO
Öte yandan 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu’na göre Türkiye genelinde hava kirliliği hızla artış gösterirken, ülke Avrupa’da en kirli havaya sahip ülkeler arasında üst sıralarda yer alıyor.
Bu tablo, kömürlü enerji üretiminin çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkilerinin yeniden tartışılmasına neden oluyor.
UZMANLARDAN ACİL ÇAĞRI
Çevre ve sağlık uzmanları, Afşin-Elbistan Termik Santrali başta olmak üzere kömürlü santraller için daha sıkı denetim, şeffaf emisyon verileri ve uzun vadede fosil yakıtlardan çıkış politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bölgede yaşayan vatandaşlar ise temiz hava ve sağlıklı bir çevre için yetkililerden acil çözüm bekliyor.