YERALTI DİZİSİNE "ÖZENDİRİCİ ROL MODEL OLUŞTURMAKTAN" İDARİ PARA CEZASI
RTÜK, yaptığı son toplantıda televizyon ve dijital platformlarda yayınlanan bazı yapımları mercek altına aldı.
NOW TV'de yayınlanan "Yeraltı" adlı dizinin 4, 11, 18 , 25 Mart ile 1 ve 8 Nisan tarihli bölümlerindeki şiddet içerikli sahnelere ilişkin yayın ihlallerini görüştü.
Dizide, çözüm yolu olarak adli makamların kullanılmadığı, şiddetin ise etkili ve kesin sonuç alınan bir yöntem olarak sunulduğunu belirleyen Üst Kurul, "estetize" edilerek sunulan söz konusu şiddet sahnelerinin, şiddete karşı gerçeklik algısını bozduğu, şiddetin bireyler üzerindeki ağır psikolojik etkileri ve hukuki sonuçları ortaya koymadığı ve şiddeti gerçekleştiren karakterleri "özendirici birer rol model" haline getirdiğini tespit etti.
Bu tür içeriklerin suç ve şiddeti özendirdiği, şiddet ile güç, zenginlik, itibar ve saygınlık arasında doğrudan bir ilişki kurulduğunu vurgulayan Üst Kurul, NOW TV'ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz." hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
“EŞREF RÜYA” İÇİN YÜZLERCE ŞİKAYET İNCELENDİ
Kanal D’de yayınlanan “Eşref Rüya” dizisi de RTÜK’ün radarına girdi. Kısa sürede yüzlerce izleyici şikâyeti alan dizi için yapılan incelemede, 38, 39 ve 40. bölümlerindeki şiddet sahneleri Üst Kurul'da ele alındı. Şiddetin olağanlaştırıldığı ve izleyiciler üzerinde olumsuz etki oluşturabileceği değerlendirildi.
1-17 Nisan tarihleri arasında söz konusu diziye ilişkin iletilen 623 şikayeti inceleyen Üst Kurul, medyadaki şiddetin gerçek hayattaki şiddetten daha sık tekrar ettiğini ve yapılan araştırmalara göre televizyonda gösterilen şiddet içerikli sahnelerin fazlalığının toplumda artan şiddetle bağlantılı olduğunu değerlendirdi.
Dizideki şiddet sahnelerinin, şiddeti olağanlaştırdığı, yöntem öğretici nitelikte olduğu, özendirici ve model oluşturucu biçimde sunulduğu ve şiddetin gerçek dünyada yer bulmasına yol açabilecek etkilere sebep olabileceğini vurgulayan Üst Kurul, Kanal D'ye 6112 sayılı Kanun'un ilgili hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
DİJİTAL PLATFORMLARA AĞIR YAPTIRIM
RTÜK, yalnızca televizyon kanallarıyla sınırlı kalmadı.
- HBO Max’te yayınlanan “Altın Çocuk”
- Prime Video’daki “Gangs of Lagos”
- Netflix’teki “Trigger”
gibi yapımlar, yoğun şiddet içerikleri nedeniyle hem para cezası hem de katalogdan çıkarma yaptırımıyla karşılaştı.
Özellikle okul saldırısı sahneleri içeren içeriklerin gençler üzerinde taklit riski oluşturabileceği vurgulandı.
HALK TV VE SÖZCÜ TV’YE YAPTIRIM
RTÜK, bazı televizyon programlarında kullanılan ifadeleri de incelemeye aldı. Halk TV’de yayınlanan bir programda Milli Eğitim Bakanı’na yönelik ifadeler “hakaret ve aşağılayıcı” bulunarak ceza verildi.
Sözcü TV’deki bir programda ise devlet kurumlarına yönelik sözlerin eleştiri sınırlarını aştığı gerekçesiyle yaptırım uygulandı.
YAYIN YASAĞI İÇİN YENİ ADIM
Üst Kurul ayrıca, mahkemeler tarafından verilen yayın yasaklarının uygulanmasına yönelik yeni ilke kararları alınacağını duyurdu. Bu adımın, yayıncılıkta standartların güçlendirilmesi amacıyla atıldığı belirtildi.
